واحد تهران جنوب
دانشکده روانشناسي و علوم تربيتي
پايان نامه براي دريافت درجه کارشناسي ارشد “M.A”
رشته علوم تربيتي گرايش تکنولوژي آموزشي
عنوان: امکانسنجي استقرار سيستم مديريت اطلاعات در مدارس راهنمايي تهران از ديدگاه مديران و معلمان
استاد راهنما:
دکتر داريوش نوروزي
استاد مشاور:
دکتر مريم گل بابايي
نگارش:
مرتضي زريني
دي 1392
تقديم به
آنانکه آفتاب مهرشان در آستانه قلبم، همچنان پابرجاست و هرگز غروب نخواهد کرد…
مادر و پدر
با سپاس بي کران از درگاه خداوند سبحان که الطافش، ياري بخش وجودمان است.
با تمام تلاشي که به عمل آمده، نگارنده مدعي نيست که اين پژوهش خالي از نقص و خطاست، اميدورام مخاطبين ارجمند نيز به وسعت دانش خود به اين کار بنگرند.
شايسته است از استاد بزرگوارم جناب آقاي دکتر داريوش نوروزي که زحمت راهنمايي پروژه را از ابتدا تا پايان کار برعهده داشتند و بزرگوارانه بر اينجانب منت نهاده و با راهنمايي هاي ارزنده و مفيد مرا ياري فرمودند، با احترام،‌ کمال تشکر و قدرداني را نمايم که البته چگونه مي توانم با اين اندک سپاس، قطره اي از درياي بي پايان الطافشان را پاسخگو باشم. همچنين از زحمات ارزنده سرکار خانم دکتر گل بابايي که زحمت مشاوره پروژه بر عهده ايشان بود صميمانه سپاسگزارم. همينطور از دقت نظر استاد فرهيخته سرکار خانم دکتر زهره صياد پور که زحمت داوري پروژه بر عهده ايشان بود بسيار قدردانم و همواره خود را مرهون تأثير آموزشهاي ايشان طي دوران تحصيلم مي دانم. از زحمات، همياري و همراهي برادر بسيار بزرگوار جناب آقاي عباس افتخاري کارشناس محترم ارشد گروه تکنولوژي آموزشي که با ياري خود مسير انجام پروژه را هموار نمودند بي نهايت و از صميم قلبم سپاسگذارم.
در پايان نيز بر خود لازم مي دانم تا از ميتراي عزيز، خواهر خوبم که با کمک هايشان مشوق من در اين راه بودند صميمانه سپاسگزاري نمايم.
فهرست مطالب
عنوان مطالب شماره صفحه
چکيده.1
فصل اول (کليات طرح تحقيق).3
1-1. مقدمه.4
2-1. بيان مسئله.6
3-1. اهميت و ضرورت پژوهش.9
4-1. اهداف پژوهش11
5-1. سؤالات پژوهش11
6-1. فرضيه پژوهش12
7-1. واژگان و مفاهيم تحقيق13
فصل دوم (مباني نظري و پيشينه تحقيق)16
1-2.مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………17
1-2. تعريف سيستم18
2-2. انواع سيستم ها…………19
3-2. سيستم حلقه باز و حلقه بسته20
4-2. ديدگاه سيستمي22
5-2. نگرش سيستمي در آموزش23
6-2. روش سيستمي24
7-2. الگوهاي سيستم25
8-2. چرخه حيات سيستم26
9-2. منحني عمومي سيستم ها27
10-2. مفهوم اطلاعات27
11-2. مفهوم مديريت29
12-2. مديريت اطلاعات30
13-2.تعريف سازمان…………………………………………………………………………………………………………….35
14-2. نقش فناوري اطلاعات در سازمان36
عنوان مطالب شماره صفحه
15-2. سيستم هاي اطلاعاتي.36
16-2. اجزاي سيستم اطلاعات سازماني37
1-16-2. منابع ورودي37
2-16-2. عمليات38
3-16-2. منابع خروجي38
17-2. نقش سيستم اطلاعات مديريت در سازمان39
18-2. سيستم اطلاعات و مديريت اطلاعات41
19-2. سيستم هاي اطلاعاتي و رايانه ها42
20-2. نقش افراد در سيستم ها (متخصصان اطلاعات)44
1-20-2. تحليل گر سيستم45
2-20-2. مدير پايگاه داده45
3-20-2. متخصص شبکه47
4-20-2. برنامه نويس48
5-20-2. اپراتور(کاربر)48
21-2. سيستم اطلاعات مديريت(MIS)49
22-2. ضرورت سيستم اطلاعات مديريت(MIS)50
23-2. مشخصات و مزاياي سيستم اطلاعات مديريت(MIS)51
24-2. زير مجموعه هاي سيستم اطلاعات مديريت(MIS)53
25-2. عناصر سيستم هاي اطلاعاتي مديريت55
1-25-2. سيستم پردازش داده ها55
2-25-2. سيستم پشتيباني56
3-25-2. سيستم پشتيباني تصميم(DDS)58
4-25-2. سيستم اطلاعات مديريت ارشد59
5-25-2. سيستم خبره60
1-5-25-2. مدل سيستم خبره61
2-5-25-2. محدوديت سيستم خبره62
26-2. ادارة مجازي62
عنوان مطلبشماره صفحه
1-26-2. ملزومات ادارة مجازي63
2-26-2. بسته هاي نرم افزاري64
3-26-2. جزاير اطلاعاتي64
4-26-2. پروژه هاي خاص64
27-2. ملزومات اجرايي سيستم مديريت اطلاعات65
1-27-2. نرم افزار متناسب و کارآمد65
2-27-2. حمايت مديران ارشد 65
3-27-2. سازماندهي مناسب66
4-27-2. بسته هاي سخت افزاري و نرم افزاري66
5-27-2. ارجاعات سيستم ها به يکديگر66
6-27-2. موتور پايگاه داده66
7-27-2. پرهيز از بلند پروازي67
8-27-2. امنيت سيستم.67-28-2. مطالعه امکانسنجي68
29-2. موارد تبييني توسط امکانسنجي70
30-2. ساختار امکانسنجي71
31-2. آمادگي براي امکانسنجي72
32-2. تعيين مشکلات امکانسنجي73
33-2. انتخاب گزينه امکانسنجي73
34-2. جمع بندي و گزارش امکانسنجي73
35-2. تکنيک TELOS74
36-2. ابعاد امکانسنجي پيشنهادي پروژه77
1-36-2. امکانسنجي اقتصادي77
1-1-36-2. بررسي متغيير اقتصادي در استقرار سيستم77
2-1-36-2. تجزيه وتحليل منفعت78
3-1-36-2. هزينه هاي مستقيم77
4-1-36-2. انواع منافع سيستم79
عنوان مطالب شماره صفحه
5-1-36-2. هزينه آناليز و طراحي سيستم79
6-1-36-2. امکانپذيري کاهش هزينه ها80
7-1-36-2. صرفه پذير بودن دستيابي به نرم افزار و سخت افزار81
8-1-36-2. هزينه هاي آموزش82
9-1-36-2. هزينه هاي نصب82
10-1-36-2. هزينه هاي تبديل و تغييرات82
11-1-36-2. هزينه هاي مازاد82
12-1-36-2. هزينه هاي عملياتي82
13-1-36-2. مزاياي اقتصادي83
14-1-36-2. مقايسه هزينه ها و منافع84
15-1-36-2. کاهش فساد اداري و مالي86
2-36-2. امکانسنجي عملياتي86
1-2-36-2. ابعاد امکانسنجي عملياتي88
3-36-2. امکانسنجي فني…………89
1-3-36-2. ابعاد امکانسنجي فني89
37-2. گزارش امکانسنجي90
1-37-2. گزارش کلي90
2-37-2. گزارش تفصيلي91
3-37-2. اجزاء گزارش نمونه اي امکانسنجي92
38-2. هدف تجهيز سازمان با سيستم MIS 93
39-2. تاريخچه آموزش و پرورش در ايران94
40-2. سيرتحول آموزش و پرورش در ايران95
41-2. مدارس و مراکز آموزشي در ايران96
42-2. تاريخچه مدارس جديد در ايران96
43-2. وظايف آموزش و پرورش در ايران97
44-2. آموزش و پرورش منطقه 3 تهران98
45-2. پيشينه پژوهش99
عنوان مطلب شماره صفحه
1-45-2. تحقيقات داخلي….99
2-45-2. تحقيقات خارجي.107-فصل سوم (روش تحقيق)…………………………………………………………………………………………………..110
1-3. مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………..111
2-3. روش تحقيق112
3-3. جامعه آماري113
4-3. نمونه آماري113
5-3. روش نمونه گيري114
6-3. متغيرهاي تحقيق114
7-3. ابزار گردآوري اطلاعات114
8-3. ويژگي روانسنجي ابزار تحقيق115
9-3. محدوده مکاني و زماني پژوهش116
10-3. روش جمع آوري داده ها117
11-3. روشهاي آماري118
فصل چهارم (تجزيه تحليل داده ها)121
1-4. مقدمه122
2-4. آمار(داده هاي) توصيفي124
3-4. آمار استنباطي و آزمون فرضيه ها128
فصل پنجم (نتيجه گيري و پيشنهادات)134
1-5. مقدمه135
2-5. خلاصه تحقيق135
3-5. يافته هاي تحقيق138
4-5. بحث و نتيجه گيري138
5-5. جمع بندي نتايج تحقيق141
6-5. پيشنهادهاي مبتني بر يافته هاي تحقيق143
7-5. محدوديتهاي تحقيق145
8-5. پيشنهاد براي تحقيقات بعدي147
فهرست جدول ها
عنوان شماره صفحه
جدول 1-2. نگرش مديران به فناوري اطلاعات……………………………………………………………………..33
جدول 2-2. تأثير فناوري اطلاعات در ارتقاء نقش هاي يك مدير موفق……………………………….34
جدول 1-4. مولفه هاي متغير اقتصادي امکان سنجي…………………………………………………………..119
جدول 2-4. مولفه هاي متغير فني (تکنيکي) امکان سنجي…………………………………………………120
جدول 3-4. مولفه هاي متغير عملياتي امکانسنجي…………………………………………………….122و121
جدول 4-4. تست نرمال بودن نمونه هاي انتخاب شده از جامعه آماري……………………………..123
جدول 5-4. امکان سنجي استقرار سيستم اطلاعات مديريت از بعد اقتصادي…………………….124
جدول 6-4. امکان سنجي استقرار سيستم اطلاعات مديريت از بعد فني…………………………….125
جدول 7-4. امکان سنجي استقرار سيستم اطلاعات مديريت از بعد عملياتي……………………..125
جدول 8-4. رتبه بندي متغيرها ي امکان سنجي و مولفه ها (آزمون فريد من)………..127و126
جدول 9-4. آزمون فريدمن براي متغيرهاي اقتصادي، تکنيکي، عملياتي…………………………..127

فهرست شکل ها و نمودارها
عنوان شماره صفحه
شكل 1-2. جريان كامل يك سيستم اطلاعات مديريت…………………………………………………………..22
شكل 2-2. نياز هاي اطلاعاتي مديران در سه ردة مديريتي……………………………………………………31
شكل 3-2. گام هاي امكان سنجي……………………………………………………………………………………………71
شكل 4-2. مقايسه هزينه- مزايا……………………………………………………………………………………………….84
نمودار 1-4. رتبه بندي متغيرهاي اقتصادي، فني و عملياتي امکان سنجي…………………………132
نمودار 2-4. رتبه بندي تحليل پرسشنامة عمومي مکان سنجي………………………………………….133
چکيده
امروزه انفجار اطلاعات در بخش هاي مختلف مديريت منجر به تحولات گستردة استفاده از فنآوري اطلاعات گرديده است. تخصصي شدن اطلاعات را مي توان از دلايل استفاده اين تکنولوژي در سازمان ها دانست. سيستم مديريت اطلاعات با گذر از مراحل مختلف تغييرات تكنولوژيکي، تكيه گاه اصلي مديريت اطلاعات در توسعة بخش هاي مختلف جوامع محسوب مي شود، بطوريكه اطلاعات ضروري و بهنگام را براي تسهيل فرايند تصميم گيري مديران در سازمان ها فراهم مي سازد.
تحقيق حاضر امکان سنجي استقرار سيستم مديريت اطلاعات در مدارس راهنمايي آموزش و پرورش شهر تهران از ديدگاه مديران و معلمان را مورد بررسي قرار داده است. در اين بررسي، عوامل مختلف امکان سنجي در ابعاد مختلف اقتصادي، فني و عملياتي مورد مطالعه قرار گرفته است. اين تحقيق از آن جا که به بررسي و امکان سنجي استقرار سيستم مديريت اطلاعات مي پردازد يک تحقيق توصيفي اکتشافي مي باشد.
ابزار گردآوري داده ها، پرسشنامه استاندارد و جامعه آماري مديران و معلمان مقطع راهنمايي آموزش و پرورش منطقه سه شهر تهران بوده است که از مجموع 1541 نفر از معلمان و مديران، بر اساس جدول دي مورگان 100 نفر از معلمان و 50 نفر از مديران به صورت تصادفي ساده به عنوان نمونه انتخاب شدند. در اين تحقيق ضمن پاسخ دادن به سوالهاي تحقيق، مشخص گرديد که امکان استقرار سيستم اطلاعات مديريت از بُعد اقتصادي و عملياتي وجود دارد اما از بعد فني وجود ندارد. همچنين از لحاظ رتبه بندي و اولويت نسبت به مؤلفه هاي امکانسنجي، رتبه اول به مولفه عملياتي، رتبه دوم به مولفه اقتصادي و رتبه سوم به مولفه فني (تکنيکي) اختصاص يافت.
کليد واژه ها: آموزش و پرورش، اطلاعات، امکانسنجي، سيستم، مديريت
فصل اول
(کليات طرح تحقيق)
فصل اول- کليات
1-1. مقدمه
2-1. بيان مسئله
3-1. اهميت و ضرورت پژوهش
4-1. اهداف پژوهش
5-1. پرسش هاي پژوهش
6-1. فرضيه ها
7-1. تعريف واژه ها و متغيرهاي تحقيق
مقدمه
يكي از وظايف مهم مديريت، تصميم گيري است و همين لفظ تصميم گيري، يك عنوان كلي بوده که شامل گستره بسياري از وظايف مديران مي باشد و از برنامه ريزي و سازماندهي گرفته تا هدايت و كنترل و سرانجام ارزشيابي را در بر مي گيرد و البته بايد توجه داشت كه محتواي وظايف و عملكرد مديريتي در سطوح مختلف سازماني نيز مختلف مي باشد يعني با توجه به اينكه مديريت در چه سطحي (ارشد، مياني، اجرائي) صورت مي گيرد، محتواي گوناگوني براي آنها شامل مي شود (کومار1، 1374).
در عرصه سازمانها نيز فنآوري اطلاعات باعث بوجود آمدن تحولات عظيمي شده است و همه وجوه سازماني و وظايف و كاركردهاي مديريتي را تحت تأثيرخود قرار داده است، به طوري كه امروزه بسياري از وظايف سازماني و مديريتي با استفاده از تكنولوژي رايانه اي انجام مي گيرد (فتح الهي، 1384).
يكي از وجوه بارز زندگي كنوني، پيشرفتي مي باشد كه در عرصه تكنولوژي و فنآوري اطلاعات صورت گرفته است كه تأثير بسيار شگرفي بر زندگي بشر در قرن بيست و يكم از خود بر جاي گذارده است بطوريكه در قرن بيست و يكم چاره اي جز تعامل با چنين تكنولوژي پيچيده اي وجود ندارد (آنسف و مک دانل2،1380). ديگر ويژگي بارز عصر حاضر، تغيير و تحول سريع در ابعاد گوناگون جوامع مي باشد. اين تغييرات از زمان رنسانس تا قرن حاضر در تمامي زمينه ها نمود علمي يافته و با توجه به پيشرفت هاي موجود در زمينه ميكرو الكترونيك، جنبة انقلابي پيدا كرده است و در اين ميان تكنولوژي اطلاعات، موتور تغييرات جاري به شمار مي رود (کتابي، 1384).
اولين تغييرات از زمان دستگاه تايپِ نسبتاً گران قيمت گوتنبرگ3 در قرن 16 شروع شده و با ابداعات و نوآوري هاي حاصله در محاسبه هاي مكانيكي در قرن 17 توسط پاسکال4 توسعه يافت. در قرن 18 ميلادي جاكارت5 و در قرن 19 بابيج6، كارت پانچ را به همراه برنامه ريزي خودكار پي ريزي نمودند. اختراع تلگراف توسط مورس7 و تلفن توسط گراهام بل8، نيز از اولين گام هاي لازم جهت كاهش محدوديت هاي جغرافيايي در نقل و انتقال اطلاعات به شمار مي روند.
سيستم كارت پانچ هولريس9، براي اولين بار در سال 1890 در سرشماري ايالات متحده آمريكا بكار گرفته شد و زمينة پردازش داده ها در مقياس وسيع را فراهم نمود و با توسعه تكنولوژي الكترومكانيكي جهت محاسبه هاي اتومكانيك توسط آيكن10 در دهه 1940 در دانشگاه پنسيلوانياي11 آمريكا، سرعت و حجم اطلاعات افزايش چشم گيري يافت و قابليت دستكاري داده ها و اطلاعات نيز فراهم آمد (آنسف و مک دانل12،1380).
سيستم مديريت اطلاعات (MIS)13 در دهه 1960 نسبتاً ناشناخته بود. در اوايل 1970 بنيان آن شكل گرفت و در سال 1980 اطلاعات اندكي دربارة MIS وجود داشت. تكنولوژي در اين زمينه در سطح بسيار پائين قرار داشت. امروزه سيستم مديريت اطلاعات با گذر از مراحل مختلف تغييرات تكنولوژي، تكيه گاه اصلي بخش هاي مختلف توسعة جوامع، صنعت و تجارت محسوب مي شود، به طوري كه اطلاعات ضروري و به هنگام را براي تسهيل فرايند تصميم گيري مديران در سازمان ها فراهم مي سازد (انواري و رستمي، 1375).
با حضور رايانه ها و نفوذ آنها به درون سازمان ها در قرن بيستم، سيستمي بنام “سيستم مديريت اطلاعات” براي مديران طراحي شد، كه اطلاعات درون سازماني را معمولاً در قالب گزارش هاي منظم دوره اي و يا موردي به مديران ارائه مي كرد (واتسون14، 1385).
مديران سازمان هاي بزرگ و پيشرفته با وظايف گسترده و پيچيده مانند بانك ها، شركت هاي بيمه، مؤسسات صنعتي بزرگ، آموزش و پژوهش و دانشگاه ها و امثال آنها با داشتن مركزي اعم از مكانيزه و غير مكانيزه در آن سازمان ها، جهت جمع آوري اطلاعات و منعكس كردن آخرين تغييرات مربوطه در آنها، از آخرين اخبار و تحولات در سازمان خود مطلع مي شدند (انواري و رستمي، 1375). چنين مركز يا مغز اطلاعاتي15، مديران كلية واحدها را در جريان آخرين اطلاعات و اخبار در سازمان ها مي گذارد، به بيان ساده چشم و گوش اداره كنندگان، تصميم گيرندگان، متخصصان و كارشناسان در آن سازمان به شمار مي رود و به آنها در فكر كردن و تصميم گرفتن كمك مي كند و امور برنامه ريزي و كنترل كلاً از طريق اطلاعات كسب شده از اين واحد انجام مي شود و به طور خلاصه، منبع كسب اطلاعات براي كليه واحد هاي سازمان است (کاظمي، 1376).
بيان مسئله
امروزه اهميت اطلاعات به عنوان منبع مهم تاکتيکي و استراتژيک در سازمان ها مطرح بوده و به عنوان يک منبع عمده براي ارزش افزوده احتمالي و تصميمات راهبردي مديريت، شناخته شده است. نقش داده ها و اطلاعات در مديريت سازمانها، نقش حياتي و اساسي است لذا هر چه فضاي اطلاعات يک سازمان دقيق تر و منسجم تر باشد، سازمان بهتر مي تواند بر مديريت اجزاي خود احاطه داشته باشد (انواري و رستمي، 1375).
امروزه از سيستم مديريت اطلاعات در سازمانهاي مختلف در جهت کارآمدتر شدن فرآيندهاي درون سازماني و نهايتاً ارائه محصولات بهتر استفاده مي گردد (مك لويد16، 1378).
بكارگيري سيستم مديريت اطلاعات در سازمان ها تا حد بسيار زيادي مي تواند در بالا بردن دقت و سرعت انجام امور و هم چنين افزايش بهره وري كارها و تخصصي شدن اطلاعات بخش هاي مختلف يك سازمان ياري رسان باشد و در حقيقت از تراكم اطلاعاتي در بخش هاي مختلف يك سازمان بكاهد (علي الخصوص سازماني با وسعت آموزش و پرورش که با حجم انبوهي از اطلاعات کارکنان و دانش آموزانِ خود مواجه مي باشد) و اين امر نه فقط در يك بخش از سازمان بلكه در ابعاد مختلف (مديريت ارشد، مديريت مياني، مديريت عملياتي يا اجرايي) مي تواند تأثير بسزايي داشته باشد (کومار17، 1374).
در کشورمان نيز برخي سازمان ها با توجه به جديد بودن مفهوم اين سيستم، مبادرت به استفاده از آن کرده يا حداقل مطالعاتي در خصوص امکان استفاده از آن را فراهم نموده اند. اطلاعات، هميشه در محيط هاي آموزشي به عنوان يک مزيت رقابتي، مطرح بوده و علاوه بر مزاياي کوتاه و بلند مدت براي مدارس؛ مزاياي استراتژيک نيز براي مناطق و سازمان هاي آموزش و پرورش در پي خواهد داشت.
سازماني با گستردگي آموزش وپرورش با انبوه عظيمي از حجم اطلاعات در حوزه هاي زير مجموعه خود روبروست؛ از جمله اين اطلاعات، اطلاعات مربوط به وضعيت تحصيلي دانش آموزان مي باشد که با توجه به تعداد زياد دانش آموزان در کشورمان با حجم وسيعي از داده و اطلاعات روبرو هستيم.
از آنجا که يکي از اهداف اصلي آموزش و پرورش بهبود جريان دانش در هر جامعه اي مي باشد لازم است از اين دادها در هر منطقه از آموزش وپرورش به نحو صحيح و در جهت اعمال مديريت کارآمدتر و سريع تر استفاده نمود.
سيستم مديريت اطلاعات دومين نسل از سيستم هاي اطلاعاتي است که بطور خاص گزارشات لازم از سيستم هاي پردازشي تعاملات را بصورت ترکيبي، آن لاين و بصورت نمودارهاي تعريفي، تهيه و در اختيار مديران قرار مي دهد و به همين دليل به آن سيستم گزارش دهي مديريت18 نيز گفته مي شود. اين سيستم مجموعه اي پالايش يافته از داده ها19 را که مورد نياز مديران مربوطه جهت تصميم گيري هاي صحيح و سريع مبتني بر اطلاعات است، ارائه مي نمايد (مک کيني و کوپلند20، 1998).
بطور خلاصه علل نياز به سيستم هاي اطلاعات؛ بهبود و سرعت در تصميم گيري ها و کنترل همه جانبه، جامع و يکپارچه جريان اطلاعات و ارتقاي بهره وري در ارائه خدمات مي باشد (علاقه بند، 1384).
در اين ميان نکته مهم اين است که تغييرات واقعي که مي تواند ارزش بالقوه اطلاعات را افزايش دهد، توانايي مدارس در استفاده از اين منبع مهم (اطلاعات) از طريق کاربرد فن آوري و سيستم هاي جديد است؛ لذا با استفاده از تجهيزات رايانه اي و پايگاه داده ها، مي توان به طور منظم ليست نمرات و وضعيت تحصيلي را براي مديران مناطق آموزش و پرورش و يا والدين دانش آموزان ارسال و مدير بطور همزمان نقاط ضعف سيستم آموزشي خود را تقويت و نقاط قوت را بهبود ببخشد.
به دليل اهميت نظام آموزش و پرورش و حساس بودن وظيفة اين نهاد در تمام جوامع، اين سازمان از اولويت بيشتري به جهت روزآمد و کارآمدتر شدن در حوزة اطلاعات برخوردار مي باشد و مطالعه امکانسنجي استقرار اين سيستم در آموزش و پرورش بر پيشرفت سريع تر نظام تعليم وتربيت (از نظر مديريت بر اطلاعات تحصيلي دانش آموزان) و به طبع آن جامعه منجر خواهد شد؛ لزوم ايجاد و بکار گيري اين سيستم در حوزة آموزش و پرورش کشورمان چه در سطح مدرسه يا منطقه هنوز بصورت جامع و متقن مورد مطالعه و بررسي قرار نگرفته است.
ضرورت و اهميت پژوهش
امروزه كاربرد فناوري اطلاعات روز به روز در حال گسترش است. از ديد اسميت استروف21 (1997) به طور كلي سازمان شامل سه هسته مي باشد:
1- فرايند تصميم گيري
2- جريان اطلاعات
3- جريان مواد (واتسون، 1385).
فناوري اطلاعات بر روي هر سه هسته فوق مي تواند تأثيرگذار باشد. كاربرد فناوري اطلاعات، سازمان ها را قادر مي سازد امتياز هاي مهمي از قبيل موارد زير را كسب كنند:
1- صرفه جويي در هزينه و بهبود بخشيدن جهت تبادل اطلاعات.
2- اجتناب از خطاي انساني هنگامي كه وظايف تكراري يا بسيار پيچيده است.
3- صرفه جويي مالي به دليل كاهش ضريب خطا در زمان انجام وظايف.
4- ادغام و هماهنگي چندين وظيفه در يك وظيفه.
5- بهبود بخشيدن كارائي و اثر بخشي سازماني.
سازمان هاي پيشرفتة امروزي استقرار سيستم هاي مديريت اطلاعات را به عنوان يك روش دستيابي به كارايي و اثر بخشي، حائز اهميت مي شمارند. سيستم اطلاعات در ايران در مدت زمان طولاني و با صرف هزينه هاي بالا و بسيار، توسعه يافته است ليکن بعلت عدم وجود يك برنامه استراتژيك و كلان براي توسعه و پشتيباني كافي از سوي مديران و كاربران سيستم ها از يك سو و عدم تطابق سيستم ها با نيازهاي كاربران در سازمان ها و نداشتن كيفيت لازم از سوي ديگر، بسياري از مواقع فاقد كارايي و كارآمدي مورد نظر بوده است (الهي، 1384).
در اين ميان سازمان آموزش و پرورش شهر تهران نيز بعنوان نهادي كه در جهت افزايش كيفيت و كميت برنامه ريزي هاي هدف گذاري شدة مختص به خود گام بر مي دارد، بجهت نيل به اهداف خود نياز به اطلاعات دقيق و صحيح و سريع از دانش آموزان تحت پوشش خود دارد تا بتواند پاسخگوي نياز مخاطبانش مطابق انتظارات تعريف شده در عصر حاضر باشد. لذا اين سازمان هر چند که در جهت استقرار سيستم اطلاعات، گام هايي را برداشته و سيستم اتوماسيون22 اداري و سيستم هاي مشابهي را راه اندازي کرده، ولي تنها، اين سيستم يا احياناً سيستم هاي مشابه، پاسخگوي نيازهاي اطلاعاتي سازماني به اين گستردگي كه بيش از 20 منطقه و ادارات تابعه در مناطق و مدارس در آموزش و پرورش شهر تهران را شامل مي شود، نخواهد بود.
بنابراين در عصر انفجار اطلاعات و مجهز شدن سازمان ها به اطلاعات گسترده و به ويژه در سازماني که از جنبه هاي مختلف دسترسي به اطلاعات چه در بُعد مديريت و چه در بُعد آمار و اطلاعاتِ دانش آموزان و تمرکز و هماهنگي ميان آن جهت استفاده و مديريتشان، نيازمند داشتن يک سيستم قوي اطلاعاتي هستند، لزوم امکان سنجي استقرار سيستم مديريت اطلاعات در سازمان مربوطه ضروري بنظر مي رسد. نتايج اين تحقيق به مديران سازمان آموزش و پرورش شهر تهران کمک خواهد نمود، تا در برنامه ريزي هاي آينده به استقرار اين سيستم در سازمان اهميت داده و با استقرار سيستم هاي مديريت اطلاعات در بخش هاي مختلف بتوانند تصميم گيري ها و تصميم سازي هاي حساس خود را بر مبناي اطلاعات متمرکز، به روز و آن لاين انجام دهند. بدون شک استقرار اين سيستم در اين سازمان مي تواند تحول اساسي در برنامه ريزي ها و تصميم گيري ها ايجاد کرده و با استفاده از آثار مثبت آن به کلِ شبکه آموزش و پرورش کشور انتقال يابد تا بتوان در سطح کلان کشور به مديريت همزمان اطلاعات دانش آموزان پرداخت و از نتايج حاصله در جهت بهبود وضعيت آموزش کشور که در نهايت بهبود وضعيت جامعه را بهمراه خواهد داشت، استفاده نمود.
هدف پژوهش
هدف کلي امکانسنجي استقرار سيستم مديريت اطلاعات (MIS) در مدارس راهنمايي شهر تهران از ديدگاه مديران و معلمان مي باشد.
اهداف اختصاصي
1- امکان سنجي استقرار سيستم مديريت اطلاعات در مدارس راهنمايي آموزش و پرورش منطقه 3 شهر تهران با توجه به مؤلفه هاي متغير اقتصادي امکان سنجي.
2- امکان سنجي استقرار سيستم مديريت اطلاعات در مدارس راهنمايي آموزش و پرورش منطقه 3 شهر تهران با توجه به مؤلفه هاي متغير فني (تکنيکي) امکان سنجي.
3- امکان سنجي استقرار سيستم مديريت اطلاعات در مدارس راهنمايي آموزش و پرورش منطقه 3 شهر تهران با توجه به مؤلفه هاي متغير عملياتي (سازماني) امکان سنجي.
4- تعين اولويت هر يک از متغير هاي امکان سنجي.
سؤالات پژوهش
1) آيا امکان استقرار سيستم مديريت اطلاعات از بُعد اقتصادي امکان سنجي در مدارس راهنمايي آموزش و پرورش منطقه 3 شهر تهران وجود دارد؟
2) آيا امکان استقرار سيستم مديريت اطلاعات از بُعد متغير فني (تکنيکي) امکان سنجي در مدارس راهنمايي آموزش و پرورش منطقه 3 شهر تهران وجود دارد؟
3) آيا امکان استقرار سيستم مديريت اطلاعات از بُعد متغير عملياتي (سازماني) امکان سنجي در مدارس راهنمايي آموزش و پرورش منطقه 3 شهر تهران وجود دارد؟
4) هر يک از متغير هاي اقتصادي، فني و عملياتي امکان سنجي از لحاظ رتبه بندي در چه جايگاهي قرار دارند؟
فرضيه پژوهش
استقرار سيستم مديريت اطلاعات (MIS) در مدارس راهنمايي شهر تهران از ديدگاه مديران و معلمان امکان پذير مي باشد.
فرضيه جزئي اول
استقرار سيستم اطلاعات مديريت در مدارس راهنمايي آموزش و پرورش منطقه 3 شهر تهران با توجه به مؤلفه هاي متغير اقتصادي امکان سنجي امکان پذير مي باشد.
فرضيه جزئي دوم
استقرار سيستم اطلاعات مديريت در مدارس راهنمايي آموزش و پرورش منطقه 3 شهر تهران با توجه به مؤلفه هاي متغير فني (تکنيکي) امکان سنجي. امکان پذير مي باشد.
فرضيه جزئي سوم
استقرار سيستم اطلاعات مديريت در مدارس راهنمايي آموزش و پرورش منطقه 3 شهر تهران با توجه به مؤلفه هاي متغير عملياتي (سازماني) امکان سنجي امکان پذير مي باشد.
فرضيه جزئي چهارم
هر يک از متغير هاي امکان سنجي نسبت به ديگري داراي اولويت مي باشند.
مفاهيم و واژگان
آموزش و پرورش
جريان يا فرآيندي منظم و مستمر که هدف آن هدايت رشد جسماني و رواني و بطور کلي رشد همه جانبة شخصيت افراد يک جامعه به منظور کسب و درک معارف بشري و هنجارهاي مورد پذيرش جامعه و نيز کمک به شکوفا شدن استعدادهاي آنان است (سيف، 1368).
سازمان آموزش و پرورش شهر تهران
به نقل از وبگاه رسمي سازمان آموزش و پرورش شهر تهران؛ اين سازمان، سازماني است كه به منظور آموزش و پرورش افراد واجب التعليم بنا گرديده و هدف اصلي آن تعليم و تربيت اين افراد مي باشد. در حال حاضر سازمان آموزش و پرورش شهر تهران يكي از سازمان هاي زير مجموعه وزارت آموزش و پرورش و داراي بيست منطقه آموزش و پرورش مي باشد.
سيستم
سيستم مجموعه اي از اجزاي مُجزا و متعامل که براي رسيدن به يک هدف مشخص و مشترک با يکديگر همکاري دارند، تعريف مي شود (برتالنفي23،1366).
تمامي اجزاي يک سيستم براي رسيدن به يک هدف مشخص و مشترک با هم همکاري مي کنند؛ هدفِ مشترک، مسير فعاليتها را مشخص مي کند (نوروزي،1390).
داده24
داده ها شامل واقعيتها و اشكالي هستند كه براي كاربر، بي‌معني مي باشند. وقتي كه اين داده ها پردازش شدند تبديل به اطلاعات مي گردند.
اطلاعات
اطلاعات، داده هاي پردازش شده يا داده هايي با معني مي باشند. تبديل داده ها به اطلاعات توسط يك پردازنده اطلاعات انجام مي شود. پردازنده اطلاعات يكي از عناصر كليدي سيستم ادراكي است. پردازنده اطلاعات مي تواند شامل عناصر رايانه‌اي، عناصر غير رايانه‌اي يا تركيبي از آن دو باشد (مك لويد، 1378).
سيستم هاي اطلاعاتي
سيستم اطلاعاتي، سيستمي مبتني بر رايانه است که تحت کنترل مستقيم يک مدير يا کاربر بوده و اطلاعاتي به روز را درباره شرايط داخلي و خارجي سازمان و مخاطبان آن، براي ايشان فراهم مي سازد (واتسون، 1385).
مديريت اطلاعات
منظور از مديريت اطلاعات، ارتقاء كارآيي سازمان از طريق تقويت توانايي هاي آن براي برآورد نيازهاي دروني و بروني آن در يك وضعيت فعال و پويا و تثبيت شده است (صرافي زاده و علي پناهي، 1380).
پايگاه داده
نرم افزاري كه يكپارچگي منطقي را در پرونده ها بصورت آشكار و يا پنهان ايجاد و حفظ مي كند، سيستم مديريت پايگاه داده ناميده مي شود.
متخصصان شبكه
مدير شبكه، مديركارشناس در زمينه تخصصي ارتباطات و اطلاعات است وسخت افزار و نرم افزار مورد نياز را پيشنهاد مي دهد (مك لويد، 1378).
مديران
مديران اشخاصي هستند که يا در مدارس با توجه به شاخصه هاي تعريف شدة مشخص، اقدام به مديريت بر مدرسه مي کنند و يا افرادي هستند که در سطح منطقه و به صورت ستادي به مديريت افراد و عوامل زير مجموعه خود مي پردازند، بديهي است که مجموعه کادر مديريتي مدارس و معاونان مربوطه در پژوهش جاري مورد نظر خواهند بود.
معلمان
افرادي که با شرايط مشخص و تعريف شدة مورد نظر وزارت آموزش و پرورش مبادرت به تعليم و تربيت دانش آموزان کرده و بطور مستقيم با ايشان در ارتباط و تعامل مي باشند.
امكان سنجي
امكان سنجي پژوهشي است كه اطلاعات اوليه راجع به قابليت ها و موفقيت ايده هاي كاري را در شرايط محيطي بدست مي آورد. چنين مطالعه اي به امكان پياده سازي طرح در پرتو شرايط موجود و عوامل باز دارنده توجه دارد. در كل امكان سنجي فرصت هاي موجود را مورد بررسي قرار مي دهد و بهترين مسير براي ايده يا طرح را انتخاب مي كند تا پياده سازي ايده مورد نظر امكان پذير گردد (رهنورد، 1383).
فصل دوم
(ادبيات و پيشينه تحقيق)
مقدمه
ترمينولوژي25يا همان واژه شناسي جزئي از مباحثي است که در اين فصل بدان پرداخته شده است. بررسي واژگان بکار رفته در پژوهش و پرداختن به مفاهيم مورد نظر، نگاه جامع به ادبيات بکارگيري شده را نمايان مي سازد. اساساً جهت نيل به تحقيقات عملي و کاربردي لازمه هايي را نياز دارد که مباني نظري و تئوريک يکي از اين لازمه ها را شامل مي شود. با طرح مسائل نظري و شرح و بسط اينگونه مفاهيم راه براي تحقيقات کاربردي و عملي هموار خواهد شد. نحوة توضيح مسائل مورد نظر و اولويت بندي آنان نيز جهت منطقي نمودن پژوهش، گام حساس و حائز اهميتي خواهد بود. لذا سعي محقق بر اين بوده است که واژگان و مفاهيم مورد نظر را بصورت پلکاني از آسان به مشکل و از ساده به ترکيبي با رعايت اهميت مطلب بنحوي بيان کند که ضمن حفظ انسجام مطالب، مخاطب با پيگيري بحث از ابتدا، دچار خلأ مفهومي نگرديده و در فصول آتي هر کجا که واژهايي بصورت تخصصي بکار رفته است، مفهوم و مصاديق آن قبلاً از نظر گذشته باشد. در انتهاي فصل نيز ضمن مروري بر پيشينه تحقيق، ابتدا تحقيقات مرتبط و بعضاً مشابه داخلي با ذکر توضيحي اجمالي و نتايج بدست آمده بصورت کاملاً فشرده و خلاصه صرفاً جهت باز شدن مطلب آمده است که بديهي است با ذکر منابع مختص آن در فهرست منابع، ميتوان با رجوع به اصل پيشينه و تحقيقات مذبور، آنها را مشاهده و مطالعه نمود. پيشينه ها با رعايت ترتيب سال تحقيق از قديم به جديد تنظيم شده اند. در خصوص پيشينه هاي خارجي نيز رعايت تمام مطالب مربوط لحاظ گرديده است.در پايان ذکر اين نکته ضروري است که همانگونه که گفته شد سعي گرديده با رعايت ترتيب مطالعه سلسله مطالب فصل در پايان ابهامات احتمالي در خصوص موضوع پژوهش در اذهان مخاطب وجود نداشته باشد.
تعريف سيستم
سيستم مجموعه اي از اجزاي مُجزا و متعامل که براي رسيدن به يک هدف مشخص و مشترک با يکديگر همکاري دارند، تعريف مي شود (برتالنفي، 1366)، بنابراين مي توان گفت:
هر سيستم داراي مجموعه اي از اجزاء يا مؤلفه هاي تشکيل دهنده است؛ چنانچه اين اجزاء وجود نداشته باشد سيستم وجود نخواهد داشت.
اجزاي يک سيستم بايد با يکديگر مرتبط باشند؛ اگر ميان اجزايي که در کنار يکديگر قرار گرفته اند ارتباطي وجود نداشته باشد و بين آنها وحدتي حاصل نشود، سيستم نمي تواند کار کند. تمامي اجزاي يک سيستم براي رسيدن به يک هدف مشخص و مشترک با هم همکاري مي کنند؛ هدفِ مشترک، مسير فعاليتها را مشخص مي کند. بين اجزاء يا عناصر يک سيستم تعامل وجود دارد؛ تعامل نوعي تأثيرگذاري و تأثيرپذيري است. اين ارتباط دو سويه دلالت بر آن دارد که تغيير در ساير عناصر و در نتيجه تغيير در هدف سيستم مي شود. همه عناصر يا اجزاي سيستم با يکديگر مشابه نيستند؛ به عبارت ديگر عناصر تشکيل دهنده يک سيستم ويژگي ها و کارکردهاي متفاوت دارند و اين تفاوتها براي يک سيستم ضروري است. هر يک از عناصر وظيفه خاصي را بر عهده دارند؛ بنابراين در سيستم، تخصصي بودن اجزاء اهميت دارد (نوروزي، 1390).
مفهوم سيستم ها
سيستم، گروهي از عناصر مي باشد كه به دليل خواستة مشترك و رسيدن به يك هدف، با هم تركيب مي شوند. براي مثال در يك مركز اطلاعاتي؛ منابع انساني، رايانه اي و اطلاعاتي براي رسيدن به هدف مشترك كه همان ارائه اطلاعات به کارکنان يا مديران آن مؤسسه است با هم ترکيب مي شوند. در هر سيستمي پنج عنصر درونداد، برونداد، تبديل، مکانيسم کنترل و در نهايت اهداف وجود دارند بطوريکه حرکت سيستم بصورتي است که درونداد به برونداد، تبديل مي شود. در اين ميان مکانيسم کنترل، فرايند تبديل را براي اطمينان از رسيدن به اهداف سيستم، زير نظر قرار مي دهد. مکانيسم کنترل توسط حلقه بازخورد به جريان منابع متصل مي شود و حلقه بازخورد اطلاعات را از برونداد سيستم کسب کرده و آن را براي مکانيسم کنترل، قابل دسترسي قرار مي دهد. مکانيسم کنترل، علائم بازخورد را با اهداف تطبيق داده و منجر به بروز علائمي به عنصر درونداد مي شود و تا زمانيکه که سيستم لازم دارد عمليات آن را تغيير مي دهد (مك لويد، 1378).
سيستم را مي توان به عنوان مجموعه اي از عناصر که با هم روابط متقابل دارند تعريف کرد. رابطه متقابل به اين معناست که عناصر الف در روابط ب شرکت مي کنند به طوريکه رفتار يک عنصر الف در ب با رفتارش در رابطه ديگر ب2، متفاوت است. اگر رفتارها در الف و ب متفاوت نباشند، هيچ اندرکنشي وجود ندارد (برتالنفي، 1366).
انواع سيستم ها
سيستم ها را مي توان به شيوه هاي گوناگوني دسته بندي کرد؛ براي مثال مي توان دو نوع سيستم طبيعي و مصنوعي را شناسايي کرد. سيستم هاي طبيعي به طور طبيعي وجود دارند (مانند منظومه شمسي و اکو سيستم دريا)، در حاليکه سيستم هاي مصنوعي را انسان مي سازد (مانند رايانه، اتومبيل). البته مي توان سيستم هاي ترکيبي را نيز شناسايي کرد که در ساختار آنها سيستم هاي طبيعي و مصنوعي با يکديگر ادغام شده است (مانند کارخانه توليد برق با بهره گيري از نيروي آب) (نوروزي، 1390).
سيستم ها داراي سه جنبة اصلي هستند: جنبه اول هدف سيستم است؛ هدف به فعاليتهاي سيستم جهت مي دهد و آن را معني دار مي کند. جنبه دوم محتواي سيستم است؛ محتواي يک سيستم به منظور نيل به يک هدف خاص سازمان مي يابد. جنبه سوم فرايند سيستم ناميده مي شود؛ به مجموعه عمليات و فعاليت هايي که اجزاء براي تحقق هدف سيستم بر عهده مي گيرند، فرايند سيستم مي گويند (برتالنفي، 1366).
هر سيستم داراي بخشهاي متعدد است. از سوي ديگر هر سيستم، جزئي از يک سيستم کلي است؛ لذا مي توان گفت يک سيستم مي تواند خُرده سيستم ها26 و فراسيستم هايي27 داشته باشد. خرده سيستم ها يا سيستم هاي جزيي، سيستم هاي هستند که در درون يک سيستم فعاليت مي کنند تا هدف کُلي سيستم تحقق يابد و بايد به گونه اي منسجم و يکپارچه عمل کنند. مؤثر بودن سيستم به کيفيت انسجام خُرده سيستم ها و نحوه ارتباط متعامل آنها درون سيستم بستگي دارد. همچنين سيستم ها در محدوده وسيع تري از محيط پيرامون خود عمل مي کنند. اين محدوده وسيع تر را فراسيستم يا سيستم برتر مي نامند؛ براي مثال جامعه، محدودة وسيع تر يا همان فراسيستم آموزش و پرورش است (نوروزي، 1390).
سيستم حلقه باز و سيستم حلقه بسته
سيستم ها را از جهت ارتباط با محيط پيرامون خود به دو دسته تقسيم مي كنند: سيستمي كه با محيط پيرامون خود ارتباط داشته باشد را سيستم باز گفته و سيستمي كه با محيط پيرامون خود ارتباط نداشته باشد، يك سيستم حلقه بسته است، بعبارت ديگر سيستم هايي که جدا از محيطشان در نظر گرفته مي شوند سيستم هاي حلقه بسته را شامل مي شوند. اصل دوم ترموديناميک اذعان دارد که، در يک سيستم بسته، يک کميت معين بنام انتروپي28، بايد به حداکثر افزايش يابد تا سرانجام فرايند در يک حالت تعادل به توقف برسد. يک سيستم بسته متوجه حالتي از محتمل ترين توزيع است، حالتي از بي نظمي کامل. اما سيستم هاي باز مانند ارگانيسم زنده هستند و در جريان تجزيه و ترکيب شدن، اجزاء متشکله خود را حفظ مي کند. البته قابل ذكر است كه سيستم كاملاً بسته وجود ندارد. يك زيرسيستم بطور ساده، سيستمي درونِ سيستم ديگر مي باشد. مثلاً در يك اتومبيل يك سيستم كلي وجود دارد بنام اتومبيل و چندين سيستم فرعي و شايد درون آن سيستم هاي فرعي، سيستم هاي فرعي تري وجود داشته باشند. مثلاً موتور خودرو يك سيستم ديگر است كه درون آن هم سيستم ديگري بنام كاربراتور قرار دارد. وقتي كه يك سيستمي، جزء سيستم بزرگتري مي باشد، سيستم بزرگتر سوپرسيستم يا فوق سيستم ناميده مي شود. براي مثال سيستم دولتي يك شهر، يك سيستم است، اما در عين حال قسمتي از يك سيستم بزرگتر بنام سيستم دولتي يك استان يا ايالت مي باشد كه آن نيز خود يك زيرسيستم دولت ملي مي باشد. يك سيستم ادراكي، سيستمي است كه از منابع ادراكي (فكري) مانند اطلاعات و داده ها براي نشان دادن يك سيستم فيزيكي استفاده مي كند. يك شركت تجاري نيز يك سيستم فيزيكي مي باشد، اين شركت از منابع فيزيكي تشكيل يافته است. يك سيستم ادراكي عموماً يك تصوير ذهني در ذهن مدير است مانند تصاوير يا خطوطي كه بر روي يك برگه كاغذ يا در شكل الكترونيكي ذخيره شده در رايانه مي باشد (مك لويد، 1378).
در شكل 1-2 جريان كامل يك سيستم اطلاعات مديريت نشان داده شده است. همانطور که ملاحظه ميشود سيستم اطلاعات مديريت نيز مانند تمامي سيستم ها از الگوي کلي و عمومي سيستم ها پيروي مي کند و شامل ورودي29 (که در سيستم مذبور، دادها را تشکيل مي دهد)، خروجي30 (که محصول را نمايان مي سازد)، فرايند31 و پسخوراند32 مي باشند. در سيستم مذکور آنچنان که از شکل آن نيز پيداست، سيستم مديريت يک فرا سيستم و سيستم اطلاعات يک خرده سيستم مرتبط با آن است که همکاري مجموعه اين سيستم ها، سيستم اطلاعات مديريت را شامل مي گردد.

شكل 1-2. جريان كامل يك سيستم اطلاعات مديريت
ديد گاه سيستمي
بطوركلي هر مؤسسه اي براي تداوم جريان كاري خود نياز به يك ديدگاه سيستمي دارد. ديدگاه سيستمي همه بخش هاي درونداد و برونداد و فرآيند تبديل را از طريق مكانيسم كنترل و حلقه بازخورد، زير نظر داشته و يك نوع يكپارچگي در تصميم‌گيري، كه لازمه موفقيت يك مؤسسه مي باشد، را بوجود مي آورد مضاف بر اينکه اثرات هر تصميم خود را شناخته و سيستم هاي مؤثر و مرتبط را جمع آوري و در ديگر بخش هاي به ظاهر غيرمرتبط به يکديگر در نظر گرفته و لحاظ مي نمايد. افراد متخصص در حل مسائل، كساني هستند كه محيطِ اطلاعات را بوجود مي آورند. آنان لزوم معيارهاي عملكرد و شبكه ارتباطي خوب را با كارمندان خود تشخيص مي دهند، که تمامي اين مسايل اجزاء پذيرش يك تفكر سيستمي را شامل خواهد شد. اصطلاح مفهوم سيستمي براي نشان دادن اين ديدگاه استفاده مي شود (برتالنفي، 1366).
نگرش سيستمي در آموزش
مبدأ نگرش سيستمي به اواخر دهه 1950 و اوايل دهه1960 ميلادي باز مي گردد. نگرش يا رويکرد سيستمي در حوزه مهندسيِ سيستمها به وجود آمد و اولين بار بصورت جدي در طراحي سيستم هاي الکترونيک، مکانيک، نظامي و فضايي به کار گرفته شد. از اين نگرش ميتوان براي تشخيص نيازها، شناسايي مسائل، تعيين شرايط حل مسأله و تعيين راه حلهاي مطلوب از بين گزينه هاي مختلف استفاده کرد. رويکرد سيستمي، ما را در انتخاب بهترين راه حل و مؤثرترين ترکيب راه حلها، همچنين در جريان اجرا و ارزشيابي، کمک مي کند. در نگرش سيستمي همه اجزاي درون سيستم با هم ارتباط متقابل دارند؛ براي مثال در يک جامعه مشخص، مسايل سياسي بر مسايل اقتصادي تأثير مي گذارد و مسايل اقتصادي به نوبه خود بر آموزش پرورش، بهداشت و فرهنگ جامه تأثير دارد (نوروزي، 1390).
همانند



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید